HomeUit elkaarkinderenliteratuurlijst

Deze lijst werd samengesteld aan de hand van informatie die te vinden is in de on-line catalogus van de Openbare Bibliotheek Leuven.
De besprekingen zijn van de hand van NBD Biblion.

 
de beer, het boek en de boom

Uleners, Gode-Liva - de beer, het boek en de boom


Pim is alleen met veel speelgoed in een groot huis; zijn rijke moeder werkt. Hij wordt opgehaald door zijn arme vader. Onderweg stoppen ze bij een boom. Ze praten tegen de boom en lezen een versje voor; ze geven de boom een lied uit het hart. Pim leert dat je ook geestelijk rijk kunt zijn. Een verhaal dat schommelt tussen het godsdienstige en het po?tische; de auteur is daar onduidelijk in. De tekst, gericht op kindern die drie maanden leesonderwijs hebben gehad, bestaat uit voornamelijk eenlettergrepige woorden en korte zinnen; geen hoofdletters, wel leestekens (veel puntjes). Deze accenten en in een enkel geval zelfs sterretjes in plaats van letters kunnen problemen bij het lezen opleveren. De illustraties over een hele bladzijde zijn vrolijk en plezierig, hetgeen wordt versterkt door de kleur en het karikaturale karakter. Vanaf ca. 6 jaar. - T. Vossenberg

de matroos in de doos

Deckers, Daphne - de matroos in de doos


Marijns ouders zijn gescheiden en Marijn is net met zijn moeder verhuisd naar een kleiner huis. Hij is zowel boos op zijn vader als op zijn moeder. Zijn nieuwe kamer vindt hij eng. De eerste nacht dat hij er gaat slapen, ziet hij een rare schaduw op de muur en hoort hij water klotsen. Zijn kamer verandert in een zee, het bed zinkt, maar gelukkig kan Marijn nog net in een achtergebleven, lege verhuisdoos stappen. Als 'matroos in de doos' beleeft hij vele spannende avonturen en een feest op zee. Maar natuurlijk is het een droom en als hij wakker wordt, belooft hij zijn moeder niet meer zo lelijk tegen haar te doen en naar papa's nieuwe huis te gaan kijken. Het verhaal doet enigszins denken aan de klassieker 'Max en de Maximonsters'. Tweede kinderboek na 'De verschrikkelijke ijstaart' van bestsellerauteur Daphne Deckers (1968), moeder van twee jonge kinderen; zij publiceerde verder onder meer over haar zwangerschappen en de eerste jaren van haar kinderen. Met aantrekkelijke kleurenillustraties. Voorlezen vanaf ca. 6 jaar. www.daphnedeckers.nl. ? Redactie

maar jij blijft mijn papa

De Bode, Ann - maar jij blijft mijn papa


Dit is ??n van de vijf 'Hartenboeken' waarin emotionele onderwerpen voor 5 tot 8-jarige kinderen behandeld worden. In dit boek wordt verteld over An wier ouders gescheiden zijn. Met haar vader is een bezoekregeling overeengekomen. Als haar moeder een nieuwe vriend voorstelt, raakt An behoorlijk in de war bij de gedachte dat een ander de plaats van haar vader zou kunnen innemen. Ondanks Ans tegendraadse gedrag is de vriend zo verstandig zich niet als 'nieuwe vader' te poneren. De fantasievolle, kleurige illustraties zijn gemaakt in gemengde techniek van waskrijt, aquarel, pen, fotocollage en knip- en scheurwerk. Ze zijn geschikt om met een grotere groep kinderen te bekijken. De tekst kan eind groep 3 van de basisschool zelfstandig gelezen worden. In de huidige tijd krijgen veel kinderen met het fenomeen echtscheiding te maken. Dit boek kan school en ouders helpen de vaak verwarrende gevoelens te bespreken. Zie voor verzamelaanbieding de a.i.'s van deze week. - Jos Weinberg.

geen kusje van mij

Otterloo, Marly van - geen kusje van mij


In een lief verhaal wordt de emotionele thematiek echtscheiding op begripvolle wijze duidelijk gemaakt. Doris' vader en moeder gaan scheiden. Doris is er helemaal van in de war. Zij voelt zich verdrietig en verontwaardigd, zeker als mama na verloop van tijd een nieuwe vriend krijgt. Zij wenst mama geen kusjes meer te geven! Op een dag vertelt mama haar dat zij verschillende ik-hou-van-jou-taarten bezit, maar dat de hou-van-jou-taart voor Doris de allergrootste is: 'Zo groot, dat die zelfs niet door de deur kan!' Langzaam went voor Doris het idee van gescheiden ouders, mama's nieuwe vriend en als mama met hem trouwt heeft zij zelfs een schilderij gemaakt met daarop allemaal kusjes. De zachtgekleurde, goed passende illustraties spelen een even belangrijke rol als de tekst. De meeste illustraties zijn paginagroot en starten vanaf de basis van de (dubbel)bladzijde; de tekst is daar in kleine blokken in en boven geplaatst. Er is inhoudelijk veel aandacht voor de emoties van alle betrokkenen: papa, mama, kind, vriendinnetje, huisdier, nieuwe vriend en er is ruimte om over deze emoties te praten met elkaar. Een stevig vormgegeven, troostend voorleesboek voor kinderen vanaf ca. 5 jaar, dat op diverse manieren gebruikt kan worden. Tweekolommendruk. - Mart Seerden

een stuk voor mama

Boonen, Stefan - een stuk voor mama


De ouders van de 5-jarige Lander zijn net gescheiden. Dit weekend gaat hij voor het eerst naar zijn vader in een nieuwe flat en in een nieuw bed. Maar zal Lander wel gaan nu z'n moeder zo verdrietig is? En wat als het leuk is, moet hij het dan vertellen? Lander weet niet hoe hij moet reageren op de situatie. Het liefst zou hij zichzelf in twee?n hakken; een deel voor mama en een deel voor papa. Maakt deel uit van de informatieve serie 'Bij de hand'*, met dit keer 'echtscheiding' als thema. Prentenboek met redelijk veel vlot leesbare tekst met een open einde. De eenvoudige, aquarelachtige illustraties, wisselend in grootte, brengen door middel van de gezichtsuitdrukkingen de sfeer heel duidelijk over. Een verhaal, dat mee kan helpen om tot een gesprek te komen over alle zaken waar kinderen van pas gescheiden ouders mee kunnen zitten. Achterin bevatten twee bladzijdes nuttige, vrij algemene tips voor leerkrachten en ouders, over hoe te reageren en om te gaan met kinderen in dit soort situaties. Voor kinderen vanaf ca. 5 jaar. - Didi Klijnsma-de Boer

flip begrijpt er niks meer van

Randerath, Jeannette - flip begrijpt er niks meer van


Scheiden doet lijden en vooral kinderen dreigen hier de dupe van te worden. Voor hen, maar ook voor hun ouders is dit oblong prentenboek bedoeld omdat bij een scheiding vaak de gevoelens van kinderen worden vergeten. Hierover gaat dit verhaal en de manier waarop deze problematiek aan de orde wordt gesteld is wel heel bijzonder omdat het n.l. honden zijn die de hoofdrol vervullen. Nadat z'n ouders uit elkaar zijn gegaan wordt de kleine teckelterri?r Flip erg agressief. Het is de oude hond Bruno die hem door het vertellen van zijn eigen levensgeschiedenis laat inzien dat deze gebeurtenis gevoelens van boosheid, verdriet en schuld met zich meebrengt en dat Flip niet de oorzaak is van de scheiding. Dit boek kan kinderen helpen deze gevoelens te herkennen. Vooral in groepsgesprekken kan het kinderen wat losser maken omdat het feit dat honden de hoofdpersonen zijn het minder bedreigend maken. De kleurige, gevoelige tekeningen die allemaal een dubbele bladzijde beslaan, ondersteunen het verhaal op een prima manier. Bevat een nawoord van een therapeute bij de kinderbescherming in Stuttgart. Vanaf ca. 5 jaar. - W. van Es-Kik

papa woont in een ander huis

F?abrega, Marta - papa woont in een ander huis


De ik-figuur (meisje) woont samen met haar ouders in ??n huis. Ze hebben het fijn samen! Totdat er steeds meer ruzie komt tussen vader en moeder, moeder steeds meer moet huilen en vader op enig moment zijn koffers pakt en in de stad gaat wonen. Haar ouders zijn geen vriendjes meer en gaan in aparte huizen wonen. Verschillende gevoelens krijgen een plekje in het verhaal: plezier samen, verdriet hebben, je schuldig voelen, wennen aan nieuwe dingen en je weer gelukkig voelen. De tekst is eenvoudig en duidelijk. Zonder al te veel opsmuk lukt het de schrijfster om gedachtes en gevoelens van het kind leesbaar en bespreekbaar te maken. De grote, prachtige prenten in zwarte wascolijnen gevuld met ecoline, maken de gevoelens ook nog eens zichtbaar. Het boek sluit af met een pagina met informatie voor ouders. Stevige, vierkante uitgave uit de nieuwe 'Laten we praten over?'-serie* die taal en beelden geeft aan een voor kinderen moeilijke situatie. Boek om (samen) te lezen en vooral te gebruiken als aanleiding voor een gesprek. Maar vooral mooi door de boodschap van veiligheid naar het kind toe: een scheiding is niet de schuld van het kind en vader en moeder zullen van je blijven houden! Vanaf ca. 4 jaar. -

weekendpapa

Scherpbier, Nelleke - weekendpapa


Jesse merkt dat het niet zo goed gaat tussen zijn vader en moeder en dat ze steeds vaker ruzie hebben. Op een avond vertellen zijn ouders dat vader ergens anders gaat wonen. Jesse probeert de scheiding nog tegen te houden door zijn spaargeld beschikbaar te stellen, maar het mag niet baten. Jesse gaat afwisselend bij zijn vader en moeder wonen en praat met ze over zijn gevoelens. Ook op school praat hij met de juf. Prentenboek waarin het thema echtscheiding en de gevolgen voor het kind uitstekend beschreven worden. Het verhaal is duidelijk gestructureerd en prettig geschreven, waardoor het zich goed laat voorlezen. Het verhaal heeft ondanks het thema een positieve toon (de ouders praten met elkaar over de opvoeding van Jesse). De toren van legostenen van Jesse krijgt als de toren van Babel een belangrijke functie in het verhaal. De erg mooie kleurrijke illustraties sluiten goed bij de tekst aan. Een korte inleiding van een pedagoog geeft het belang van het boek weer en korte vragen bieden een goed hulpmiddel om over het verhaal te praten met kinderen. Gedegen en verzorgde vormgeving. Vanaf ca. 4 jaar. - Drs. A.W.M. Duijx

papa mama lijm

Gray, Kes - papa mama lijm


De ouders van de hoofdpersoon (ik-figuur) gaan scheiden. Het jongetje bedenkt dat er een lijm moet zijn die zijn vader en moeder weer aan elkaar plakt. Maar in de winkel komt hij er achter dat zoiets niet bestaat. Zijn ouders maken hem duidelijk dat ze nog evenveel van hem houden, ook al zijn ze niet meer bij elkaar. Soms is het jongetje nog verdrietig en boos, maar hij accepteert het. De tekst van dit verhaaltje over echtscheiding is op rijm. Daarin komen in ik-stijl op eenvoudige wijze de vragen en twijfels van het jongetje aan de orde. Dichter Theo Olthuis heeft de tekst vertaald en het oorspronkelijke eenvoudige rijmritme vrij ge?nterpreteerd. De ingekleurde pentekeningen beslaan steeds twee pagina?s; ze tonen een enigszins karikaturaal jongetje dat omgeven wordt door voorwerpen die een breuklijn hebben. De illustraties zijn kleurig en dienen als ondersteuning van de tekst. Het onderwerp is in dit vierkante prentenboek heel toegankelijk gemaakt en daardoor geschikt voor ouders en opvoeders die te maken hebben met jonge kinderen die geconfronteerd worden met echtscheiding. Vanaf ca. 4 jaar. - Drs. A. ten Bruggencate

allebei even lief

Vriens, Jacques - allebei even lief


Moedereend krijgt maar een jong en noemt hem Eentje. Als Eentje net geboren is, wil hij weten wie zijn vader is. Zijn moeder wil niet over zijn vader vertellen, dus gaat Eentje hem zelf zoeken op de gevaarlijke vijver. Het verhaal gaat over veranderingen in relaties tussen ouders. Eentje wil graag co-ouderschap. Zou het hem lukken om dit voor elkaar te krijgen? Het boek zit boordevol aquarellen in verschillende formaten. De illustraties zijn een verzameling kunstwerken met mooie blauw- en groenschakeringen. De tekst staat afwisselend tussen en in de illustraties. De blikken van de grote eenden en het kleine eendje sluiten goed bij de sfeer van het verhaal aan. Zowel aan tekst als tekeningen is veel zorg besteed. De boeken van de auteur zijn bekend en geliefd en tweemaal bekroond met de Zilveren Griffel en meer keren met de Prijs van de Nederlandse Kinderjury. De illustrator heeft vele (nationale en internationale) kinderboeken ge?llustreerd, waaronder ?In een land hier ver vandaan?, dat bekroond is tot Jeugdboek van het jaar 2009. Vanaf ca. 4 jaar. - drs. R. van der Meer

dag papa tot ziens

Weninger, Brigitte - dag papa tot ziens


Toms ouders zijn gescheiden. Hij wordt boos omdat pappa steeds naar zijn eigen huis gaat. Zijn teddybeer vertelt hem een verhaal over kleine beer wiens ouders niet samen wonen; ze hebben steeds ruzie. Ze houden allebei veel van kleine beer want er is geen ruzie met kleine beer. Dat zal altijd zo blijven. Op een geruststellende, eenvoudige manier wordt het begrip scheiding uitgelegd. Paginagrote aquarel-tekeningen volgen de tekst; ze zijn prachtig van kleur en geven de sfeer goed weer. Waar het verhaal over Tom gaat, is de tekening in een kader geplaatst. Op de harde kaft een tekening van Tom en zijn beer zwaaiend naar pappabeer. Prima passend bij het thema scheiding. Voorlezen en bekijken in de kleuterleeftijd. - Marianne Stroo.

heks en tovenaar

Minne, Brigitte - heks en tovenaar


Heks en Tovenaar raken verliefd op elkaar en ze besluiten te trouwen. Er komen twee kinderen, kleine Heks en kleine Tovenaar genaamd, en het gezinsgeluk lijkt niet op te kunnen. Maar dan blijken de ouders toch elkaars eigenschappen niet te kunnen waarderen en de ene ruzie volgt op de andere. Voor de kinderen is er niet veel lol meer aan. Als papa boos het huis uit loopt, begint voor hen een heel ander leven. Met mooie platen en daarin verwerkte tekst wordt het verhaal verteld. Twee opengeslagen bladzijden vormen in tekening, kleur en tekst als het ware telkens een nieuw hoofdstuk. De ernstige ondertoon van het verhaal heeft door de speelse tekeningen en de vaak grappige tekst toch een vrolijk en humoristisch uiterlijk. Het is een vertel- en voorleesboek dat goed aansluit bij de belevingswereld van het kind. Een boek om te bekijken, bij te fantaseren en te griezelen. Het stevig gebonden, vierkante prentenboek verdient een plaats in het gezin, op de peuterspeelzaal en in groep ??n tot vier van de basisschool. Het kan dan in groepsverband of voor de kleuter individueel gebruikt worden. Vanaf ca. 4 jaar. - M.C. van Mook-van Gils

van alles twee

Delfos, Martine - van alles twee


De ouders van Sterre en Jordi zijn gescheiden, omdat ze veel ruzie hadden. Sterre is 4 jaar en Jordi 6 jaar. Zij moeten er erg aan wennen dat ze nu twee huizen, twee tandenborstels, twee bedjes, twee leefsituaties enz. hebben. Hun hoop dat de relatie tussen hun ouders weer goed wordt, hun angst dat de hele situatie hun schuld is, hun onvermogen om de emoties van hun ouders te begrijpen, het feit dat ze van allebei hun ouders houden, maken dat hun zekerheden in het leven en hun gevoel van geborgenheid op losse schroeven staan. Deze voor kinderen herkenbare situaties worden eenvoudig maar heel duidelijk via een kort verhaaltje besproken. Dit zijn aanknopingspunten voor een gesprek. Onderaan de pagina wordt de problematiek van het kind in een apart blokje uiteengezet voor ouders, zodat zij het beter zullen begrijpen. De eenvoudige zwartwitillustraties zijn krachtig en geven de emotie die een echtscheiding teweeg brengt, goed weer. Het boek kan helpen bij de verwerking van deze emoties van kinderen en hun ouders. Onder begeleiding te gebruiken voor kinderen van ca. 4 tot 7 jaar. ? Redactie

dag papa tot volgende week

Weninger, Brigitte - dag papa tot volgende week


Na zijn wekelijkse uitje met zijn vader weigert Tom afscheid van hem te nemen, omdat hij zo teleurgesteld is dat het contact weer voorbij is. Boos kruipt hij in bed waar zijn moeder hem z?n knuffelbeer komt brengen. Dan volgt het verhaal van kleine beer die fijn bij zijn moeder woont, maar elke week uitkijkt naar het bezoek van zijn vader. Ook kleine beer heeft moeite met afscheid nemen, maar na de uitleg over gescheiden ouders besluit hij toch in het vervolg zijn vader gedag te kussen. Verzorgd uitgegeven prentenboek met rustige, overzichtelijke paginagrote illustraties over twee pagina?s. Bij de afbeeldingen in het jongensdeel van het verhaal is het perspectief zoveel mogelijk vanuit de beleving van het kind getekend. Ook in de tekst is onderscheid tussen de delen zichtbaar. De korte teksten staan in de raamvertelling over de jongen cursief gedrukt en bij het berenverhaal in een normale letter. Volgens de flaptekst is het een prentenboek 'voor ouders die niet goed weten hoe ze een echtscheiding onder woorden moeten brengen.' Vanaf ca. 4 jaar. - J.H. Corts

altijd is voor altijd

Elias, Bettie - altijd is voor altijd


De vader van Niels is weg; zijn moeder is verdrietig. Als hij vraagt waar zijn vader is, antwoordt zij: 'Hij woont nu in een andere stad.' Geruime tijd hoort Niels niets, tot hij op zijn verjaardag een kaart krijgt. Ook dan duurt het nog heel lang voor hij zijn vader eindelijk ziet: ze gaan samen naar de dierentuin. Daar vertelt papa hem dat Niels altijd zijn allerbeste vriend zal blijven. Groot formaat prentenboek dat opvalt door de (van het papier aflopende) illustraties in gedekte kleuren: de geschilderde figuren lijken/zijn op het grofgekwaste decor geplakt. Evenals de tekst en het kleurgebruik maken ze een 'zwaarmoedige' indruk. De tekst is in een vette schreefloze letter gedrukt in een meer effen gedeelte van de platen. Het is een ernstig verhaal over een ernstig onderwerp ('Niels stapt vertwijfeld van de ene wereld naar de andere'), ondanks het enigzins opgeluchte einde. Voorlezen (met extra uitleg) aan kinderen in vergelijkbare situaties vanaf ca. 4 jaar. - Carolien Metaal

dag papa tot zaterdag

Baumbach, Martina - dag papa tot zaterdag


Thomas' ouders hebben steeds vaker ruzie. Op een dag besluiten ze dat zij gescheiden gaan wonen. Voor Thomas brengt dat veel onzekerheid met zich mee: zal hij pappa nog blijven zien, de huisraad wordt verdeeld: het huis ziet er opeens anders uit, Thomas blijft bij mamma wonen en van alle spullen zijn er nu nog maar twee over: twee tandenborstels, twee borden op tafel, twee keer bestek. In het huis van pappa moet hij erg wennen aan de oude spulletjes in een nieuwe omgeving. Thomas vraagt zich af: 'Word ik nu een mamma-Thomas, of een pappa-Thomas?' Gelukkig merkt hij in de loop van de tijd dat zijn ouders dan wel gescheiden zijn, maar dat zij zich nooit, echt nooit, van h?m laten scheiden! Het verhaal wordt in inlevende, realistische taal verteld. De mooie prenten, vaak meer dan paginagroot, in kleurige en eveneens warme tinten, verbeelden het verhaal en de gevoelens van Thomas, zijn ouders, zijn hond en zijn oma op een weldadige manier. Kinderen die eenzelfde situatie meemaken, zullen troost kunnen vinden in dit voor hen zo herkenbare prentenboek. Groot formaat, stevig. Opvallend door zijn grote prenten, vanuit een vaak verrassend perspectief. Breed inzetbaar, warm prentenboek voor kinderen vanaf ca. 4 jaar. - Mart Seerden

even anders

Daenen, Frank - even anders


Robbe moet heel erg wennen nu Paulien voor hem zorgt in plaats van mamma. Alles is anders, ruikt anders. Niets is meer hetzelfde maar misschien kun je daar ook aan wennen. Het oblong formaat boek met harde kaft toont een kleurrijke, wat chaotische illustratie door de stijl in ongebruikelijke verhoudingen. Binnenin zijn de illustraties identiek: paginavullend met een rustige achtergrond. De regels tekst zijn kort en eenvoudig, zeer toegespitst op de doelgroep. Het boek is geschikt als aanzet voor een gesprek over een 'nieuwe ouder'. De geschetste situaties zijn zeer herkenbaar voor kinderen vanaf ca. 3 jaar. Het eind is min of meer open ('misschien went het allemaal wel'), maar wel positief. Een originele benadering van een moeilijk onderwerp. - T.M. van den Akker

wanneer komt papa terug

Osman, Trudy - wanneer komt papa terug


Toen Robbie klein was, had hij ouders die heel veel van elkaar hielden en alles was warm en gezellig thuis. Later hoorde hij ze 's avonds wel eens ruzie maken. Op een dag vertelde zijn moeder hem dat pappa ergens anders is gaan wonen en niet meer terugkomt, maar dat hij nog altijd een pappa en mamma had die van hem hielden. Na een eerste verdrietige tijd waarin alles moet wennen komt er weer ruimte voor leuke dingen. Op een sobere maar ingeleefde manier komen de angst en de pijn van een kind wiens ouders scheiden, aan de orde. Mooi is de loyaliteit tussen de ouders, veilig is de ruimte die de moeder haar kind biedt om samen verdriet te hebben. De tekst links en de paginagrote waterverf/inkt illustraties (waarvan de omslag er ??n is) met de steeds wisselende gezichtsuitdrukkingen rechts, vullen elkaar uitstekend aan. Warm en sfeervol zijn de kleurschakeringen. Jammer is het statische gebruik van de v.t. Groter letter. Prentenboek om samen met jonge kinderen door te nemen en de onderliggende gevoelens bespreekbaar te maken. Vanaf ca. 4 jaar. - Hanneke Smit-Tijssen.

dag papa

Heijningen, Nicoline van - dag papa


Op een dag neemt papa afscheid van kleuter Jochem en zijn kleine broertje Max: hij gaat ergens anders wonen. Gelukkig blijft mama voor de jongens zorgen: ze kan best twee ruiters op haar rug torsen. Als Jochem op het idee komt om zelf met mama te trouwen, spelen ze dat gedrie?n uit, vieren dat met ringen van 'vuilniszakdichtbinders' (ook een voor Max) en zelfgemaakte taartjes. 's Avonds belt papa om mama te vragen hoe het die dag met de jongens is gegaan. Hij belooft de volgende dag hen te bellen. In grote waterverfillustraties over een of twee pagina's wordt getoond hoe je kinderen zou kunnen helpen omgaan met echtscheiding en afscheid nemen. Elke plaat heeft een andere, zachte achtergrondkleur; de actie waar de aandacht naartoe wordt getrokken is bonter gekleurd. In de platen wordt het verlaten zijn geaccentueerd door grote, lege vlakken. De tekst is direct en recht voor z'n raap; zowel in de tekst als in de tekeningen zinderen de emoties. Toch is het gegeven niet zwaar uitgewerkt en gloort er hoop aan het eind van de dag. Uitstekend te gebruiken prentenboek in gezinnen met (zeer) kleine kinderen van wie de ouders besluiten uit elkaar te gaan. Vanaf ca. 3 jaar. - Marianne Zwaneveld

ik heb twee beren

Boendermaker, Conny - ik heb twee beren


Prentenboekje over twee speelgoedberen. Blauw beertje is in mama's huis, bromvliegbeer in papa's huis. Als het kindje de blauwe beer meeneemt naar papa's huis, blijkt dat de beren elkaar niet kunnen uitstaan en kan het kindje niet slapen. Via de beren wordt het probleem van een kind met gescheiden ouders vormgegeven. De blauwe beer bij mama staat voor troost, de bruine bij papa voor veiligheid. De beren samenbrengen is geen succes, omdat beide dan niet goed functioneren. Het kind blijft zitten met de vraag: Waarom kunnen zij geen vrienden zijn? Eenvoudig verhaal, waarbij de hoofdpersoon zowel een hij als een zij kan zijn. Waterverftekeningen in heldere frisse kleuren. Problematiek erg versimpeld. Het verhaal biedt geen oplossing, maar kan wel aanleiding tot een gesprek zijn. Vanaf ca. 2 jaar. - Conny Meijer.

thuis bij mama thuis bij papa

Arts, Simone - thuis bij mama thuis bij papa


De ouders van Robin gaan scheiden. Samen vertellen ze hun zoontje dat ze ieder in een eigen huis gaan wonen. Mama blijft in het oude huis, papa heeft een nieuw huis. En ook al vinden ze elkaar niet meer lief, Robin is dat wel. Dan komt het moment dat Robin echt in twee huizen gaat wonen. Mama brengt hem ?s morgens naar de cr?che, papa haalt hem op. Soms moet hij nog een beetje wennen, maar papa en mama behandelen hem hetzelfde als vroeger. Klein formaat prentenboek; de prenten in gemengde techniek zijn bladvullend, de achtergrondkleur is per pagina verschillend. Het verhaaltje loopt door maar kan ook per pagina opgepakt, verteld en besproken kan worden. Mede doordat iedere pagina anders van kleur is, zijn ze ook geschikt als praatplaatje. Aan de emoties van Robin wordt veel aandacht besteed. Heel geschikt om de jongste peuters duidelijk te maken dat papa en mama gaan scheiden en wat de gevolgen voor het kind zullen zijn. Op de site van de uitgeverij (www.kimio.nl) staat een uitgebreide informatie- en lesbrief bij dit boekje. Vanaf ca. 2 jaar. - Hannie Humme

de laatste dag

Boonen, Stefan - de laatste dag


De moeder van de ca. 7-jarige Linus (ik-figuur) is samen met haar vriend aan het verhuizen, terwijl de jongen, zijn vader en de hond thuis blijven. De jongen observeert en noteert met een volwassen inzicht ("Wennen wil zeggen dat iedereen een tijdje doet, alsof er niets aan de hand is."; "Ik heb mezelf beloofd om vandaag niet te huilen."). Zowel de ouders als de buurt- die er met hun neus bovenop zit- weten de situatie niet te hanteren. Ze zijn te vol van eigen emoties om de jongen op te vangen. Alleen een vriendinnetje reageert adequaat. De grote geschilderde prenten, op een en soms beide pagina?s in gemengde techniek, bepalen de sfeer treffend: de zinderende hitte, de desolate eenzaamheid van de figuren. Zwartomrand, met suggestieve schaduwen op cr?me, glad papier, evenwichtig ingedeeld met tekstblokken. Door de manier waarop de scheiding, verhuizing en emoties vanuit de jongen behandeld zijn, is dit een boek om samen met kinderen vanaf ca. 7 jaar te lezen. - Hendrien Kars-ten Cate

bijna een fortuin

Mahy, Margaret - bijna een fortuin


De ouders van Lolly Bancroft (? 9 jaar) hebben een enorme ruzie gehad. Lolly voelt haar wereld verbrokkelen. Schommelen helpt om zich weer wat beter te voelen. Ze hoopt dat ze nu weer een Fortuin (de meisjesnaam van haar moeder) zal worden en eindelijk bij de 'Bende van Fortuin' mag horen. Alle nichten en neven van de bende helpen haar plannen te maken om vader en moeder weer bij elkaar te brengen. Uiteindelijk vindt Lolly zichzelf als Lorelei Bancroft terug, mag ze inderdaad bij de 'Bende' komen en zoeken vader en moeder weer toenadering tot elkaar. De verwarring van Lolly/Lorelei worden begrijpelijk weergegeven. De volwassenen zijn nogal karikaturaal, waardoor het verhaal een humoristisch tintje krijgt. De Engelse woordspelingen (branche = boomtak/filiaal) gaan door de vertaling gedeeltelijk verloren. Enkele zwart-wit potloodtekeningen van Mance Post geven het boek een wat kinderlijk uiterlijk. Op de omslag een gemaskerd kind dat door de rozestruiken gluurt. Zelfstandig te lezen vervolg op: De Bende van Fortuin - ai 95-24-110-0. Voorlezen vanaf ca. 7 jaar, zelfstandig te lezen vanaf ca. 9 jaar. - Ineke van Oort.

boy, een jongen zoals ik

Visser, Rian - boy, een jongen zoals ik


In de ik-vorm vertelt de 9-jarige Cas over zijn "stomme" leven sinds zijn ouders zijn gescheiden. Niemand begrijpt zijn (vaak bizarre) grappen en iedereen is boos op hem. Gelukkig kan hij heel goed tekenen en dat troost hem. Als de vriend van zijn moeder hem daarin stimuleert, verandert alles ten goede. In deze nieuwe serie, die is afgestemd op het leesniveau van kinderen uit groep 5, wordt op de schutbladen een aantal moeilijke woorden afgebeeld die in het verhaal terugkomen (woordweb). In dit boekje gaat het vooral om woorden die met een -c geschreven zijn, maar als een -k worden uitgesproken. Iedere zin begint op een nieuwe regel; het verhaal is dynamisch en met vrolijke kleuren ge?llustreerd. Ook de stripverhalen van Cas zijn afgebeeld. Mooi uitgegeven en goed bruikbare leesoefenstof, waarin ook nog wordt verwezen naar een ander leesboekje over dezelfde hoofdpersoon. Vanaf ca. 7,5 jaar. - Nelleke Hulscher-Meihuizen

het geheim van de gebroken ruit

Heyden, Haye van der - het geheim van de gebroken ruit


Als de moeder van Sem (10) na de scheiding een vriendin krijgt en wil dat die vriendin bij hen thuis komt wonen, wordt het erg ingewikkeld voor Sem. Moet hij dit geheim houden voor zijn vader en klasgenoten of niet? Sem krijgt hierbij steun van Lila, haar ouders zijn ook gescheiden. Deel uit de serie 'Het geheim van'. Het karakter van Sem ontwikkelt zich. In het boek is veel aandacht voor hoe hij zich voelt en waarom hij iets juist wel of juist niet zegt. Voor de lezer wordt Sem zo een interessant personage. Zijn dilemma over het toelaten van de vriendin wordt treffend en geloofwaardig beschreven. Het taalgebruik is soms spreektaal ('Er waren grappige filmpjes van mensen die op hun bek of in het water vielen'). De gebruikte techniek van de kenmerkende, rustige illustraties van de 'Geheim'-reeks lijkt op pentekening, vluchtig ingekleurd met aquarel in grijstinten. De gezichtsuitdrukkingen sluiten perfect aan bij de beschrijving van de gevoelens van de personages. De auteur is bekend van theater en tv en heeft meer delen voor de serie* geschreven. Vanaf ca. 8 jaar. - drs. R. van der Meer

ruzie om een poes

Velzen, Maria C.P. van - ruzie om een poes


Als Tess en haar moeder op een dag bij opa zijn, krijgt de kat van de buurvrouw jonkies. Van de buurvrouw mogen ze best een katje uitzoeken en daarmee is Tess heel blij. Een probleem is echter dat haar vader een hekel heeft aan dieren; als poes Isa eenmaal bij Tess woont, leidt dit dan ook tot ruzie in huis. Als de ouders van een schoolvriendin na een heftige ruzie gaan scheiden, is Tess heel bang dat haar vader en moeder ook uit elkaar gaan. Omdat ze niet tegen de spanningen in huis kan, besluit ze samen met Isa weg te lopen. Goed geschreven boek dat de empathie van de lezer opwekt. Tess' angst is zeer voorstelbaar beschreven en haar liefde voor dieren zal veel kinderen aanspreken. De zwartwitillustraties voegen niet zoveel toe aan de tekst. De schrijfster schrijft niet al te lange zinnen en gebruikt een vocabulaire dat aansluit bij kinderen vanaf ca. 8 jaar. - Drs. J. Hetebrij

als de vleermuizen slapen

Meert, Yennik - als de vleermuizen slapen


De achtjarige Timo heeft een goede band met zijn stiefvader. Maar als hij een weekend naar zijn vader moet, heeft hij het gevoel dat er vleermuizen met scherpe tandjes in zijn buik woelen. In het gezin van zijn echte vader voelt hij zich niet op zijn gemak. Zijn moeder overtuigt zijn vader dat Timo meer persoonlijke aandacht nodig heeft. Daarop besluit deze meer leuke dingen met alleen zijn zonen uit zijn eerste huwelijk te ondernemen. Timo maakt voor zijn vader een prachtige vleermuis. Doordat zowel Timo als zijn vader hun best doen voor elkaar open te staan, kan Timo zich makkelijker geven. Positief boek waarin de grote mensen zeker niet negatief worden afgeschilderd. De problemen van de stille Timo staan centraal. Deze kunnen dankzij de oplettendheid van zijn omgeving worden overwonnen. De eenvoudige zinnen, de beeldende taal en de simpele zwartwitillustraties zijn voor de jonge lezer zeer toegankelijk. Vanaf ca. 8 jaar. - Conny Meijer

nick slaat op zijn hoofd

Polak, Eva - nick slaat op zijn hoofd


Na de scheiding van zijn ouders en het vertrek van zijn moeder vier jaar geleden naar Amerika wordt de ca. 8-jarige Nick opgevoed door zijn in deeltijd werkende vader. De jongen groeit op in een liefdevolle omgeving waarin naast zijn vader de als oppasoma fungerende buurvrouw, zijn vriend Tim en diens moeder sleutelfiguren zijn. Als Nick zijn gelukssteen verliest en nog slechts pech verwacht, weet hij door ??n minuut op z'n hoofd te staan Tim te verlossen van zijn plaaggeesten en blijkt ook dat de vriendin van zijn vader toch wel aardig is. De soms verwarrende gevoelens van de hoofdpersoon en zijn verlangen naar zelfstandigheid zijn herkenbaar maar nogal afstandelijk beschreven; daarom zijn de identificatiemogelijkheden beperkt. De auteur hanteert een niet overal even verzorgde stijl en combineert een moderne en directe woordkeus met moeilijk en officieel taalgebruik. De tekst is ge?llustreerd met sfeervolle zwart-witte tekeningen van wisselend formaat. Middelmatige uitgave wat betreft originaliteit en kwaliteit met een kleurige omslagillustratie geschikt om voor te lezen vanaf ca. 6 jaar en om zelf te lezen vanaf ca. 8 jaar. - Marianne Lucas-Belde.

geluk bij een ongeluk

Minkema, Jan-Simon - geluk bij een ongeluk


Arjan krijgt een ongeluk, beleeft daardoor een uittreding en belandt in het ziekenhuis. Een verpleger herkent hem en belt Arjans vader, die gescheiden is en een vriend heeft. Arjan woont bij zijn vader. Zijn moeder moet niets hebben van haar ex en zijn vriend. Arjan heeft het gevoel te moeten kiezen maar dat wil hij niet want hij houdt van beide ouders. Tijdens een gezamenlijk ziekenbezoek blijken zijn moeder en vaders vriend goed met elkaar overweg te kunnen en mag Arjan een tijdje bij zijn moeder logeren om te revalideren. Ondertussen worden de verpleger en Arjans moeder verliefd op elkaar. Vlot geschreven verhaal waarin een goede karakterschets van Arjan wordt gegeven en zijn keuzeprobleem herkenbaar kan zijn. Het uittredingsverschijnsel wordt niet verder uitgewerkt. Korte hoofdstukken; overzichtelijke bladspiegel; duidelijk lettertype. De realistische potloodillustraties passen bij de sfeer van het verhaal. Stevig boekje met op de harde kaft een uittredende Arjan tijdens het ongeluk. Voor gevorderde lezers vanaf ca. 8 jaar. ? Redactie

mama waar ben je

Kat, Lian de - mama waar ben je


Jordi's moeder loopt weg na de zoveelste ruzie met zijn vader. Doodongerust en bang is Jordi. En terecht. Er volgen een paar angstige dagen, waarin hij met wat vriendjes een speurtocht op touw zet. Dan komt zij naar zijn school en vertelt hem niet meer naar huis terug te komen. Zijn klasgenoten helpen hem daarna over het moeilijke moment heen. Een verhaal met emotie. De reeks is bedoeld als leesoefenstof maar richt zich tevens op leesbevordering door de kwaliteit van de verhalen en de illustraties. Dit is een prima boekje. Het moeilijke onderwerp is eenvoudig en realistisch uitgewerkt. De taal is helder en duidelijk, de zwart-witillustraties zijn vlot en aanvullend. Voor kinderen vanaf ca. 8 jaar, maar ook goed bruikbaar voor kinderen tot ? 12 jaar in het Speciaal Onderwijs (LOM/MLK). ? Redactie

vaders moeders hardgekookte eieren

Vriens, Jacques - vaders moeders hardgekookte eieren


Jan en Nikki (ca. 8 jaar) hebben een geheime club en een geheime hut. Ze vertellen elkaar alles en schrijven de belangrijkste dingen op in hun schrift. Als Nikkie helemaal van de kaart is omdat haar ouders gaan scheiden en voor haar besloten wordt dat ze bij haar moeder moet blijven wonen, besluiten ze te spijbelen en raad te vragen aan Nikkie's konijnen-opa, de leukste opa van de wereld. Maar die woont een eind weg. Schitterend verhaal, waarin het hoofdthema 'scheiden' behandeld wordt vanuit de gezichtspunten van Nikkie en Jan. Het feit dat Nikki niet zelf mag beslissen bij wie ze wil wonen brengt grote onrust en geeft hun het idee dat alle grote mensen tegen ze zijn. Nikki is boos en emotioneel. Eigenlijk wil ze niet kiezen, maar ze is kwaad dat er voor haar gekozen wordt. Jan is rationeel; wie vindt je het leukst. Opa is degene die het hen op een eenvoudige manier uitlegt en geen partij kiest. Vriendschap is een thema dat als een rode draad door het hele boek loopt. Tussen de regels door komt ook 'verliefd zijn' aan bod en de gevoelens die daarbij horen. Helder en vlot taalgebruik. Duidelijke bladspiegel. Prima bij de sfeer van het verhaal passende, zwartwit illustraties. Vanaf ca. 6 jaar, zelf lezen vanaf 8-9 jaar. - Didi Klijnsma-de Boer.

reisbureau fantasia

Beukenkamp, Greet - reisbureau fantasia


De tienjarige Yasmin woont alleen met haar moeder. Wie haar vader is weet ze niet, haar moeder ontwijkt vragen daaromtrent. Tegenover haar klasgenoten verzint ze allerlei leugentjes om de afwezigheid van haar vader te verklaren. Als ze op een dag met haar vriendje Joost een reisbureau, Fantasia, binnengaat, gebeuren er vreemde dingen. Uiteindelijk - na een aantal spannende avonturen - komt ze achter de waarheid. Haar opa heeft een nogal kwalijke rol gespeeld door pogingen tot contact van Yasmins vader naar haar moeder te verhinderen. Er wordt nogal wat overhoop gehaald in dit boek. De vraag is of kinderen zich daarin kunnen verplaatsen. Sommige elementen, zoals de rol van het reisbureau, hebben een onbevredigend einde. Taal en stijl zijn eigentijds en prettig leesbaar. Spanning oproepend omslag, donkere zwart-wit illustraties. Vanaf ca. 9 jaar. - Cecile J.M. Zonnenberg-Benerink.

een doolhof in mijn hoofd

Bocken, Kristien - een doolhof in mijn hoofd


Het is half twee 's nachts. Michael en zijn moeder zijn het huis uitgegooid door Michaels vader. Daar staan ze dan, in hun pyjama. Een sterk begin: shockerend, spannend en de situatie heeft zelfs iets komisch. En verder? Michael gaat met zijn hond Trojka op zoek naar zijn opa en vindt er een thuis. Hier verneemt hij dat zijn vader niet z'n echte vader is. Aan het eind van het boek vinden vader en zoon elkaar weer. Het verhaal is vanuit de 13-jarige Michael beschreven. Zijn tocht naar opa, zijn ontreddering, vragen en vooral zijn zorg voor Trojka komen aan de orde. Door de ik-vorm te hanteren is de schrijfster er knap in geslaagd niet te psychologiseren en te moraliseren. Duidelijk wordt wel dat ouders enorme stoethaspels kunnen zijn, van wie kinderen afhankelijk zijn en van wie ze ondanks alles blijven houden. De vriendschap met hond en opa is mooi, evenals de goede afloop, maar het verwachtingsvolle begin blijft in vorm en verhaal uit. Het boek zit stevig in de band met een grappige voorplaat. Gestileerde zwart-witillustraties (waarop Michael veel jonger lijkt) en een rustige bladspiegel. Vanaf ? 9 jaar. - Immy Tappers.

het verdriet van Lars en Lotte

Linders, Jac - het verdriet van Lars en Lotte


De ouders van de 9-jarige Lars gaan scheiden en zijn vader gaat ergens anders wonen. Lars heeft het er erg moeilijk mee en denkt dat zijn vader niet meer van hem houdt. Samen met enkele klasgenoten probeert hij de prijswinnende Perzische kat van de nieuwe vriendin van zijn vader te ontvoeren om zo een wig te drijven tussen zijn vader en haar. De plannen worden echter ontdekt door hun leerkracht en deze weet hen op andere gedachten te brengen. Aan het slot weet Lars beter om te gaan met de scheiding van zijn ouders. Eenvoudig verhaal met dagboekteksten over een heel herkenbaar thema. Alle elementen waarvan sprake kan zijn bij het verwerken van een scheiding door kinderen komen aan de orde. De hulp van de leerkracht wordt iets te nadrukkelijk naar voren gebracht. De goede intentie om kinderen met dit verhaal een steun te bieden, zit het literaire gehalte van het verhaal soms in de weg, ook als is het hoofdpersonage redelijk goed uitgewerkt. Het boek heeft een bijlage voor ouders en leerkrachten met suggesties om het boek therapeutisch in te zetten. Vanaf ca. 9 jaar. - Drs. A.W.M. Duijx

zwerfkat

Elias, Bettie - zwerfkat


Maya's ouders zijn uit elkaar. Haar moeder heeft daar veel verdriet over; van haar vader hoort ze niets meer. Ze denkt dat hij geen interesse in haar heeft. Later blijkt haar moeder het contact tegen te houden. Maya kan bij niemand terecht met al haar vragen, haar eenzaamheid en haar woede diep in haar. Dan ontmoet ze Madame Camilla met wie ze een goede band krijgt. De thema's worden in het verhaal goed uitgewerkt; het einde is hoopvol. Gebonden uitgave met korte, genummerde hoofdstukken en een overzichtelijke bladspiegel. Sobere zwartwitillustraties die echter wel de essentie van de tekst weergeven. Ze staan zowel apart als tussen de tekst in. De titel, die kinderen op het verkeerde been kan zetten, verwijst naar een moment dat Maya helemaal verregend is en er als een zwerfkat uitziet. Vanaf ca. 9 jaar. - O. Middelink

papa redden

Johnson, Pete - papa redden


Als hun ouders even uit elkaar gaan, zijn Joe (ca. 10 jaar) en Claire (ca. 8 jaar) bang voor een definitieve scheiding. Zij verzinnen allerlei listige plannen om dit te voorkomen, en met succes. De situatie wordt vanuit het ik-perspectief van Joe beschreven. De plannen van de kinderen leiden af en toe tot hilarische gebeurtenissen. De figuren worden aardig weergegeven, de stijl is grappig-sarcastisch bedoeld. Of leeftijdgenoten zich echter aangesproken voelen, is de vraag omdat de humor en beeldspraak nogal volwassen van toon zijn. Ook het optreden van de kinderen is niet in overeenstemming met hun doelgroep: Joe leert zijn vader in een week het huishouden, als deze alleen woont. Het verhaal biedt wel een aardige uitwerking van huwelijksproblemen en wat kinderen daarmee kunnen doen. Korte hoofdstukken, vrij kleine druk, omslagillustratie in kleur. Vanaf ca. 9 jaar. - Cecile J.M. Zonnenberg-Benerink

verhalen van een vieze familie

Tonen, Gerard - verhalen van een vieze familie


Een vanuit het meisje Fiep verteld verhaal over haar smerige familie, waarin poep-, pies- en snotverhalen aan de orde van de dag zijn. Een niet doorgespoelde drol wordt tot ontploffing gebracht met alle gevolgen van dien, er wordt gekeken wie de hoogste berg kan poepen, met snotjes geschoten, met taarten gegooid en vader besmeurt zijn bretel met - jawel - poep. Haar nette moeder is hier niet blij mee en verlaat het huis tot Fiep ingrijpt en haar moeder terughaalt. Vlot lezend verhaal uit de Wachtwoordserie met een aantrekkelijk omslag. De via de Leeslat aangegeven themathiek 'scheiding' is een te zware belading voor dit kolderieke verhaal. Humor als thematische aanduiding was passender. Het gaat hierbij niet om het neerzetten van karakters, maar om het opdissen van smeu?ge verhalen. Enkele paginagrote zwartwitillustraties passen prima bij de hilarische sfeer van dit boek. Achterin een uitleg waarom het boek geschreven is en een korte biografie van de auteur. Voor kinderen vanaf ca. 9 jaar met een sterke maag die smullen van smerige verhalen, waarbij het devies is: Wel lezen, niet nadoen. - Ton Jansen

het geheim van de ontvoering

Heyden, Haye van der - het geheim van de ontvoering


Tom emigreert met zijn ouders naar Spanje. Daar raakt hij bevriend met een jongen die zich Twister noemt en beweert van een andere planeet afkomstig te zijn. Tom ontdekt echter zijn geheim: zijn vader heeft hem ontvoerd. Dit wordt aan het eind van het verhaal goed opgelost voor alle partijen. In het nawoord vertelt de schrijver dat hij ook een kind is van gescheiden ouders en dat dit voor kinderen vaak heel naar is. Tom krijgt te maken met drie dingen: het aanpassen aan een nieuwe woonomgeving, het bewaren van een geheim en het verliefd worden op logeetje Clio. De verteltrant is luchtig met gebruikmaking van korte zinnen, veel dialoog en eigentijds woordgebruik. De hoofdstukken zijn kort. De enkele zwart-wittekeningen passen goed bij het verhaal. Op de kleurige kaft staan de twee hoofdpersonen in een treffende situatie afgebeeld. Dit deel uit de serie ?Het geheim van? zal door stijl, spanningsopbouw en herkenbare karaktertekening van de hoofdpersoon zowel jongens als meisjes rond de 9 jaar aanspreken. - Drs. A. ten Bruggencate

skaten tussen rozen

Bowles, Colin - skaten tussen rozen


Tao, 11 jaar en enig kind van gescheiden ouders, weet zich geen raad met de wisselende gevoelens t.a.v zijn vader, zijn stiefvader en zijn vriendjes. In zijn verwarring kwetst hij iedereen in zijn omgeving en gedraagt zich, onder invloed van zijn vriendengroep, onverantwoordelijk tegenover een buitenlandse buurman. Het boek eindigt met een confrontatie tussen de buurman en Tao, waardoor Tao zijn onverantwoordelijk gedrag inziet. Een ik-boek vol eigentijdse tienertaal, goed geschetst onevenwichtig pubergedrag, met markante typeringen van volwassenen, humoristische overdrijvingen en pittige dialogen. Kortom weer een soort Adriaan Mole. In directe taal en met veel humor geschreven. Vanaf ca. 10 jaar. - Cecile Beijk-van Daal.

morgen is hij weg

Van Ranst, Do - morgen is hij weg


Het huwelijk van de ouders van de 11-jarige Lena en de 8-jarige Stef is niet goed en zij vertellen hun kinderen dat papa een poosje vertrekt. De kinderen leren hun gesloten, stille vader voor het eerst enigszins kennen. In twaalf korte hoofdstukken wordt het eerste verwerkingsproces van de kinderen beschreven. Eenvoudig geschreven, maar emotioneel moeilijk verhaal. Geschikt voor kinderen die niet graag een dik boek lezen. Het gebruikte lettertype is vrij klein. Ge?llustreerd met kleine zwart-wittekeningetjes die de wanhoop en twijfel van het meisje goed weergeven. Vanaf ca. 10 jaar. - M.S. Schepers-Verboom

een heel bijzondere hond

Nijhoff, Martine - een heel bijzondere hond


De vader van Pieter heeft de jongen en zijn moeder voorgoed verlaten en hun hond Boudewijn meegenomen naar Itali?. De jongen mist Boudewijn enorm en is boos op zijn vader. Hij stuurt brieven naar de hond; tot zijn vreugde schrijft Boudewijn terug. Via de correspondentie leert de jongen gaandeweg de scheiding en de consequenties ervan te accepteren. Tijdens een bezoek aan Itali? verzoent hij zich met zijn vader. Onderaan de pagina's laat Pieter de hond avonturen beleven in een zelfgetekend stripverhaal in zwart-wit, waarin hij zijn eigen dromen, emoties en ervaringen verwerkt, o.a. via een drakengevecht. Vlotte, heldere schrijfstijl met een warme ondertoon en gevoel voor humor. Gedachten en gevoelens zijn inleefbaar weergegeven op een begrijpelijke manier. De hoofdpersoon is jonger dan de beoogde lezer. Hoewel Pieter bepaalde dingen met een kinderlogica benadert, doorziet de lezer bepaalde zaken, zoals wie de werkelijke schrijver van de brieven is. De korte zinnen en het fladderzetsel verhogen de leesbaarheid. Gebonden uitgave met een aantrekkelijke omslagtekening. Vanaf ca. 10 jaar. - Gonny Smeulders-Veltman

de ring van jupiter

De Braeckeleer, Nico - de ring van jupiter


De 12-jarige Kevin vindt een bijzondere knikker. Hij kan ermee door de dimensies reizen. Kevin heeft ook een probleem: zijn ouders willen scheiden. Als hij naar een andere dimensie op Jupiter reist, blijkt zijn knikker het middel te zijn om de bewoners te bevrijden van een vreemde overheersing. Het verhaal speelt zich af in absurde situaties, die op een rustige manier als (vrij) normaal worden beschreven. Dit heeft een knap geconstrueerde vervreemding tot gevolg. Overigens speelt de scheiding van de ouders geen enkele rol in het geheel, een niet geslaagd realistisch gegeven in een fantasieverhaal. Er bestaat een duidelijk onderscheid tussen goed en kwaad in dit boek dat oppervlakkig blijft en eenvoudig wegleest en soms wat onsamenhangend en met een omweg wordt verteld. Dit debuut blijft, omdat het met de nodige humor en spontaan is geschreven, toch tot het einde aangenaam om te lezen. De wijze les uit het geheel: het heeft geen zin terug te kijken op de slechte dingen, enkel op de goede dingen. Het verhaal is ge?llustreerd met enige paginagrote zwartwitte potloodtekeningen. Vanaf ca. 10 jaar. - Hans Thijssen

soms zit het mee

Broere, Rien - soms zit het mee


Kester is een beetje een opschepper, een fantast. Dat brengt hem vaak in moeilijkheden, maar het kan dienstig zijn wanneer hij voor onverwachte problemen komt te staan. Kort nadat hij als held is teruggekeerd van schoolkamp, krijgt hij te horen dat zijn ouders besloten hebben tot een proefscheiding. Kester bedenkt een fantastisch plan om zijn ouders weer bij elkaar te brengen. Hij slaagt, maar op een andere manier dan gedacht. Vlot verteld verhaal met zowel tragische als komische elementen. Sommige personages verdwijnen al snel naar de achtergrond, maar achter in het boek wordt een vervolg aangekondigd. Met een verteller die iets minder nadrukkelijk ironisch is, zou het wel eens een populaire reeks kunnen worden. Toegankelijke, ruim opgezette bladspiegel. Voorzien van een weinig aansprekende, karikaturale omslagtekening. Vanaf ca. 10 jaar. - J. Staal

de liefste of de dapperste of allebei

Franck, Ed - de liefste of de dapperste of allebei


Tegen de luide en boze Stemmen, die van beneden komen, probeert Minne (10) haar broertje Seppe (5) te beschermen. Ter compensatie is zij de liefste en dapperste zus van de wereld voor hem en verzint verhalen en spelletjes die afleiden, maar ook therapeutisch werken. Het is zomervakantie; Minne en Seppe brengen veel tijd op zolder door, ver van de Stemmen. Vanuit Minnes perspectief wordt het verhaal in dagboekstijl in po?tische en beeldrijke taal verteld. De druk, die beide kinderen voelen, wordt subtiel opgebouwd. Als de ouders meedelen te gaan scheiden en de Stemmen zwijgen, wordt dit als een opluchting ervaren. De soms paginagrote, wat surrealistische cont?tekeningen versterken de naar binnen gekeerde sfeer van het verhaal, evenals de donkere ombertint, die gekozen is voor illustratie en tekst. Een kunstzinnig, goed verzorgd, smal boekje, dat enigszins krap is ingebonden. Het diepgravende verhaal komt misschien bij hardop lezen nog beter tot zijn recht. Ik-verhaal voor betere lezers die zich met de problematiek kunnen identificeren. Vanaf ca. 10 jaar. - Greetje Hoff

woestijnmama

Kato, Janne - woestijnmama


Papa en mama hebben alweer ruzie. De wind maakt alles koud en toch vertrekt mama zonder jas. De kinderen ervaren alles op hun eigen niveau. De zoon (verteller) gaat wanhopig op zoek naar het moment waarop zijn vader minder begon te houden van zijn moeder. Zijn zusje kruipt weg in een kartonnen doos en droomt dat het morgen weer beter gaat. Maar het wordt niet beter. Papa gaat alleen wonen en laat zijn gezin in woordenloos verdriet achter. Janne Kato is vertaalster; dit is haar eerste eigen boek. De auteur is erin geslaagd om zonder valse emoties het intense verdriet van een gezin in crisis weer te geven. Gezinnen kunnen dit boek gebruiken om (echt)scheiding bespreekbaar te maken. Ook op school kunnen kinderen en leerkrachten aan de hand van dit verhaal met elkaar in gesprek raken. In korte, bijna ademloze zinnen wordt de lezer meegevoerd in een ontwikkeling die niet meer te stoppen is. Er is geen happy-end, wel een geloofwaardig maar hartverscheurend afscheid. De paginagrote zwartwitte illustraties van Nynke Talsma zijn simpel, maar veelzeggend. Een pareltje in al zijn eenvoud voor kinderen vanaf ca. 10 jaar. Er bestaan veel boeken over echtscheiding, maar dit verhaal steekt er boven uit doordat de gevoelens van de kinderen zo nadrukkelijk aan bod komen. - Joke Koole-Guns

kniezers

Gleitzman, Morris - kniezers


Keith wil zijn ouders graag helpen als het slecht gaat met hun zaak die ze in Australi? begonnen zijn. Om hen te verrassen doet hij meestal net de verkeerde dingen zoals het verven van de auto in fel gele en groene strepen. Tenslotte gaat hij om geld te verdienen op zoek naar een opaal in de opaalvelden. Hij krijgt er bijna een ongeluk, maar vindt inderdaad een opaal. Zijn ouders, wier huwelijk onder spanning staat, willen om hem een plezier te doen bij elkaar blijven, maar het is Keith zelf die inziet dat dat geen zin heeft en gescheiden zetten ze hun leven met Keith in Engeland voort. Vervolg op "Druiloren"*, dat ook goed afzonderlijk te lezen is. Het verhaal is nogal humoristisch van toon, maar ook wat oppervlakkig. Het is niet duidelijk waar de huwelijksproblemen uit bestaan en de ommezwaai van Keith is erg abrupt en nauwelijks uitgewerkt. Duidelijke lay-out, korte hoofdstukken, veel dialoog en een stevige kaft. De omslagtekening doet nogal kinderachtig aan voor de leeftijd waarvoor het boek geschreven is. Vanaf 10 jaar en ouder. - Marion Captein-Goedhart

vrijbuiter

Gleitzman, Morris - vrijbuiter


De elfjarige Angus moet iedere dag op zijn vijfjarige broertje Leo en zijn anderhalfjarige zus Imogen passen: van school en het kinderdagverblijf halen, voor ze koken, ze naar bed brengen, het huis opruimen. De drie verschillende vaders en hun moeder hebben geen tijd om naar hen om te kijken. Daardoor houdt Angus geen tijd over voor zichzelf en kan hij tot zijn grote spijt niet mee doen met het schooltoneelstuk over piraten. Wanneer hij de elfjarige Rindi ontmoet, gaat hij zich inzetten om te voorkomen dat zij uitgehuwelijkt wordt aan een man van twee?ntwintig uit India, die ze nog nooit gezien heeft. Een boek vol met allerlei wereldse problemen, die in hevige mate aan bod komen. Zo zeer zelfs dat ze soms niet meer geloofwaardig zijn. Zo gaat Angus voor zijn moeder op zoek naar een anticonceptiemiddel om te voorkomen dat er nog een baby komt, op wie Angus zou moeten passen. Het verhaal is in een vlotte stijl geschreven en roept ook wel enig emoties op, waardoor het geschikt is voor kinderen vanaf ca. 10 jaar. - Felix Meijer

zielig

Gleitzman, Morris - zielig


Keith vindt dat zijn ouders zich sedert de scheiding laten gaan. Ze zijn onaantrekkelijk, uitgezakt en zielig. Hij probeert hen de ernst van de situatie te doen inzien maar dat lukt niet. Hij stelt alle hoop op de komst van zijn Australische vriendin Tracy en haar tante Bev om ze weer op te vrolijken en in vorm te krijgen. Maar Tracy heeft zelf problemen en Tante Bev, de schoonheidsspecialiste, gebruikt haar eigen idee?n en methodes. Keith is, zoals in de twee vorige verhalen* over dit personage, opnieuw de antiheld. Zijn originele idee?n om (ingebeelde) problemen op te lossen zijn vermakelijk en leiden tot komische, soms overdreven slapsticksituaties. De personages zijn eerder karikaturaal getypeerd. De auteur steekt de draak met de schoonheidscultus en de pogingen om van onszelf iemand anders te maken dan we zijn. Het verhaal heeft een sterk begin en een onderhoudend verhaalverloop, maar naar het eind wordt het wat warrig. De droge humor van de auteur en zijn directe, nonchalante stijl met veel understatements zullen kinderen vanaf tien jaar kunnen bekoren. - Ria de Schepper

sannes dagboek

N?stlinger, Christine - sannes dagboek


Paul en Sanne houden, zonder dat ze het van elkaar weten, ieder een dagboek bij. Zo kan de lezer Sanne's verhaal naast dat van Paul leggen. Sanne vindt Paul niet meer zo aardig, als hij, na de scheiding van zijn ouders, weer met zijn moeder in de stad terugkeert. Sanne heeft ondertussen haar eigen vrienden gekregen, zoals Ali, een Turkse jongen, en Alexander op wie zij verliefd is. Paul zoekt ruzie, maakt racistische opmerkingen en is jaloers. Paul vertelt in zijn dagboek hoe ongelukkig en onzeker zijn wereld is geworden. Zo wordt een deel van zijn gedrag verklaard. Het thema is goed uitgewerkt. Het is jammer dat het volwassen taalgebruik van beide kinderen (? 11 jaar?) wat ongeloofwaardig en onnatuurlijk aandoet. Gedrukt in een forse, goed leesbare letter, prettige bladspiegel met veel interlinie en hier en daar grappige zwart-witte pentekeningetjes. Een aantrekkenlijk, pastelkleurig omslag. Dit verhaal sluit aan op 'Echt Sanne' (ai 90-16-242-0), maar kan zelfstandig worden gelezen. Vanaf ca. 10 jaar. - Greetje Konijnendijk-Hoff.

het kofferkind

Wilson, Jacqueline - het kofferkind


Andrea is een meisje van tien jaar. Haar vader en moeder zijn gescheiden en zij kan niet kiezen bij wie ze zal gaan wonen. Daarom heeft ze besloten om de ene week in huis A en de andere week in huis B te gaan wonen. Het gevolg is dat ze dan ook met de nieuwe huisgenoten van haar vader en moeder moet leren omgaan en dat valt niet mee. Gelukkig vindt ze dankzij haar onafscheidelijke knuffelkonijntje Radijs ook nog een opa en oma in huis C... Herkenbaar, humoristisch en realistisch verhaal in vlotte stijl. Elk hoofdstuk begint met een met een tekening versierde letter in alfabetische volgorde. Geschreven in de ik-vorm. Fel gekleurd omslag. Geschikt voor kinderen vanaf ca. 10 jaar. - R. Wagenaar-Duursma.

in het donker is het veilig

Beerten, Els - in het donker is het veilig


De ouders van Victor en Leon maken altijd ruzie. Om de spanning te ontvluchten cre?ren de jongens in een kast hun eigen, veilige fantasiewereld. Wanneer de moeder het gezin verlaat, krijgt de vader nauwelijks contact met zijn zoons. Pas wanneer hij zich in de kast bij de jongens voegt, ontstaat er weer een eerste toenadering. Indringend en ontroerend verhaal. Naast directe conversatie ook veel beeldend taalgebruik. Vanuit het perspectief van de kinderen geschreven. Korte hoofdstukken, duidelijke lay-out, stevig omslag met een illustratie van twee verdrietige kinderen naast hun vader op de bank. Mooi verhaal voor een selecte groep lezers. Vanaf ca. 10 jaar. - Marion Captein-Goedhart.

leo geeft het niet op

Ahrens-Kramer, Renate - leo geeft het niet op


De 11-jarige Leo, wonend in Dublin, heeft moeite met de acceptatie van de scheiding van zijn ouders en het nieuwe huwelijk van zijn vader. Samen met 2 broers en 1 zus woont hij bij zijn moeder. Ook zijn klasgenoot Lisa heeft problemen thuis. In goed Nederlands, met veel direct taalgebruik, wordt op realistische wijze hun omgaan met de gebeurtenissen beschreven. De Ierse omgeving speelt geen noemenswaardige rol. Subtiel worden de emoties van de kinderen beschreven, er wordt naar een positieve ontwikkeling toegewerkt. Gedrukt in een duidelijke letter op creme papier; het boek bevat geen illustraties. De omslag lijkt meer te passen bij wat jongere kinderen dan de beoogde doelgroep. Aanbevolen aan kinderen vanaf 10 jaar, die ge?nteresseerd zijn in de emotionele ontwikkelingen van leeftijdgenoten. - T. van Rijnswou-Prinsen

het donker ligt één duim voor je

Baete, Marcella - het donker ligt één duim voor je


Leerlinge bovenbouw op een basisschool Fita is zich steeds meer bewust dat je niet in de toekomst kunt kijken. In tien ongenummerde, maar wel van een titel en een kort inleidend gedicht voorzien, tamelijk korte hoofdstukken, worden de belevenissen van het meisje gedurende een schooljaar verteld. Na de echtscheiding van haar ouders woont ze alleen bij haar soms verstrooide, schrijvende moeder. Haar vader verliest zij later bij een auto-ongeluk. Ondanks alles, lukt het haar toch, dankzij haar spontaniteit, enthousiasme en onbevangen gedrag om vriendschappen te sluiten en te behouden. Middels korte zinnen en veel dialogen wordt op een re?le vlotte wijze, zonder overbodige details, het relaas van een herkenbare, niet zielige, aankomende tiener verteld, waarin vooral de voorkomende relaties met kinderen en volwassenen en haar onafscheidelijke poes centraal staan. Het enigszins filosoferende en informerende begin van elk hoofdstuk, bedoeld als inleiding op het eigenlijke verhaal, zal niet door alle kinderen geplaatst kunnen worden. De zwart-wit-grijze afbeeldingen in het boek lijken zich meer op volwassenen te richten en sluiten niet aan bij het verhaal. Vanaf ca. 11 jaar. - J. Engels.

het jaar van de heks

Beukenkamp, Greet - het jaar van de heks


Jessica verwerkt tijdens een spannend avontuur in de vakantie haar boosheid om de echtscheiding van haar ouders en aanvaardt de nieuwe vriendin van haar vader. Door gebruik te maken van korte zinnen in gewone spreektaal zorgt de schrijfster voor veel vaart en spanning in het boek. De voorplat in donkere kleuren illustreert duidelijk de spanning van het verhaal. Verder zijn er nog drie paginagrote zwartwittekeningen die de inhoud ondersteunen. Door de opbouw van het verhaal, eerst het eind en daarna chronologisch vanaf het begin zal het boek kinderen zeker meeslepen. De thematiek wordt door de schrijfster op een vanzelfsprekende manier verwerkt in het verhaal. Het boek is zelfstandig te gebruiken door kinderen vanaf ca. 11 jaar; als het gebruikt wordt vanwege de thematiek is nabespreken aan te raden. Voorlezen aan jongere kinderen is goed mogelijk. ? Redactie

maskers

Van den Berg, Leen - maskers


Wanneer Jessica haar ouders ruzie hoort maken in een vreemde stad, waar ze samen carnaval zouden vieren, besluit ze weg te lopen. Tijdens het carnavalsfeest ontmoet ze vele mensen met maskers en ook een vrouw zonder masker met een doorzichtig koffertje. Ze beleeft met haar allerlei avonturen om tenslotte weer bij haar ouders terug te komen. Het verhaal is geschreven in de ik-vorm en volgt Jessica. Het is soms wat lastig om te volgen, omdat de beschrijvingen veel gedachten weergeven zonder concreet te worden. Jessica volgt enkele personen zonder dat het doel van haar tocht duidelijk wordt. Ze wil slechts bij haar ouders weg zijn. Het blijft vaak onduidelijk in welke situaties Jessica terecht komt en wie ze daar ontmoet. Het boek bevat enkele zwart-wittekeningen, die qua sfeer en abstractie goed bij het verhaal aansluiten. Hoewel Jessica jonger dan tien jaar lijkt, is het verhaal qua thematiek en taalgebruik geschikter voor lezers vanaf ca. 11 jaar. - Felix Meijer

een stief kwartiertje

Fine, Anne - een stief kwartiertje


De klas gaat op schoolreisje naar een oud landhuis. Vijf kinderen die in het minibusje meereizen, komen als eerste aan. Zij ontdekken een schrift waarin Richard, die lang geleden in dit huis woonde, vertelt over zijn boosaardige stiefvader. Het blijkt dat deze vijf kinderen allemaal ervaring hebben met (een) stiefouder(s). In dit raam vertelt ieder in een kwartiertje (titel) zijn verhaal aan de anderen. Na een spannende maar onwaarschijnlijke beginsituatie (ze vinden bijv. al snel een nog nooit ontdekt kamertje), vijf verhalen rond het thema echtscheiding/stiefouders die invoelbaar en goed uitgewerkt zijn. Meestal heeft de situatie tot conflicten geleid. Veel personen hebben een vinnig karakter, sommige zijn juist kwetsbaar. Veel onenigheden worden over de hoofden van de kinderen uitgevochten maar er is ook aandacht voor de problemen van de volwassenen. Omdat er verschillende verhalen verteld worden, zijn er veel nuances rond dit thema belicht en worden veel identificatiemogelijkheden geboden. De opbouw (raamvertelling) vereist wel wat leeservaring. Voor kinderen vanaf ca. 11 jaar. Zie ook a.i. 95-47-281-9, die per abuis voor C is aangeboden. - Y.M. Roosen-van Geffen.

kilometers cola

Slee, Carry - kilometers cola


Na de scheiding van zijn ouders, woont Boris met zijn kleine broertje bij zijn moeder. Zijn vader heeft hij sindsdien niet meer gezien. Hij mist hem erg, temeer daar de verhouding met zijn moeder slecht is. Met muziek duwt hij zijn problemen weg. Boris speelt saxofoon en hij schrijft gave liedjes. Een auto-ongeluk brengt hem zijn vader terug. Een vlot geschreven, eigentijds verhaal. Nu en dan wat clich?matige uitdrukkingen. Herkenbaar voor aankomende pubers. School, huiswerk, een leuk stel vrienden en vriendinnen. Taal die een wat ouder beeld schept, dan bijv. het samenkomen in een zelfgemaakte hut. De problemen van Boris zijn onbekend voor de band, die uit zijn vrienden bestaat. Emoties zijn duidelijk en zonder sentiment. De relatie met Boris' moeder wordt nog niet hersteld in het verhaal. De tekeningen van Dagmar Stam uit de vorige druk zijn hier weggelaten. Op de huidige omslag een afbeelding van twee bandleden, waarvan de saxofonist er wel erg jong uitziet. Vanaf ca. 11 jaar. ? Redactie

mijn moeder de clown

Schreiber, Ellen - mijn moeder de clown


Emily beschrijft haar pubertijd als kind van gescheiden ouders. Voor haar moeder, die haar optredens als clown als een roeping ziet, schaamt ze zich. Gaandeweg leert ze juiste keuzes te maken: tussen mensen die echt om haar geven en de "coole" meiden die haar aanvankelijk op sleeptouw nemen, tussen dingen die er werkelijk toe doen en oppervlakkige populariteit. Een meidenboek, dat een aardig beeld geeft van de groei naar meer volwassenheid. Maar waar hebben de tieners in dit soort "feel good"-verhalen toch die ironie en wise-cracks vandaan die ze om zich heen strooien, of zijn Amerikaanse tieners echt zo? Ze zorgen in elk geval voor een bepaald soort geestigheid die het verhaal voor saaiheid behoedt. Daardoor is dit in zijn genre lang geen slecht boek. Vanaf ca. 12 jaar. - Th. Herrman

en nog een fijne vakantie

Ploeger, Jan - en nog een fijne vakantie


In de zomervakantie heeft de 13-jarige Esgo met veel veranderingen te maken. Zijn moeder is met hem en haar vriend Flop naar een klein dorp verhuisd nadat ze Esgo?s vader Henk heeft verlaten. Pas nadat Esgo bij Henk gaat logeren, ontdekt hij hoe maf, onverantwoordelijk en zelfs gevaarlijk zijn vader is en krijgt hij begrip voor Kitty en Flop. Nadat hij de excentrieke ouwe Wiep heeft ontmoet, blijkt het dorpsleven toch nog wat avonturen voor hem in petto te hebben en voelt hij zich daar steeds meer thuis. Dit wat langdradige verhaal over een puber die op zoek is naar zijn identiteit en thuis biedt weinig spanning en boeit nauwelijks. Het taalgebruik is matig met veel bijvoeglijke naamwoorden en bijzinnen. De korte zinnen laten zich echter makkelijk lezen. Weinig interessant verhaal voor jongeren vanaf ca. 12 jaar. - W.M. Bruins-Jorna

ik wil niet kiezen

Vogels, Danielle - ik wil niet kiezen


Een echtscheiding heeft grote gevolgen voor de kinderen op korte en lange termijn. In dit boek wordt verslag gedaan van een aantal interviews met elf tieners waarvan de ouders uit elkaar zijn. De auteur heeft op basis van een aantal ontmoetingen een typerende beschrijving gegeven van de jongeren en de gezinssituatie. Daarin staat de beleving van het kind centraal; een groot deel van de tekst bestaat uit citaten. Er wordt teruggekeken naar de periode waarin de scheiding een feit werd en er wordt gesproken over de situatie zoals die nu is. De kinderen hebben allemaal een heel eigen visie; ook binnen een gezin zijn er verschillen. Het boek is ge?llustreerd met zwart-wittekeningen en bij de verhalen van een aantal jongeren zijn foto's opgenomen. Toegankelijk en beschrijvend geschreven, waardoor jonge lezers zich een goed beeld kunnen vormen van de situatie. Een bijzonder verslag van een aantal openhartige gesprekken. Voor ouders, opvoeders en kinderen vanaf ca. 12 jaar die te maken krijgen met een scheiding. - Drs. M.L. de Jager

buddy

Hinton, Nigel - buddy


Buddy, een puber, groeit op in een gezin vol spanningen. Na een poos verlaat moeder het gezin. Buddy leeft verder met vader, die weer in de gevangenis belandt, maar door tussenkomst van zijn moeder komt vader voorwaardelijk vrij. Het verhaal is vlot geschreven in weinig samengestelde zinnen. Er is een goede verhouding tussen directe en indirecte rede en de stijl is beeldend en flitsend. De opbouw van het verhaal in 24 hoofdstukken is chronologisch. Buddy groeit op in een gespannen gezinssituatie. Vader was al eens veroordeeld en moeder probeert het gezin te redden, ondanks al haar angsten en onzekerheden. De jongen is op zoek naar eigenwaarde in een wereld die hem niet lijkt te willen. De enige illustratie is de grijzige verftekening op het omslag van de hoofdpersoon. Het boek is verfilmd door de BBC-tv. Deel 1 van een trilogie; deel 2 "Buddy's song" en deel 3 "Buddy's blues". - Rinus Willemsen.

basta

Belderink, Michael - basta


Als haar ouders aankondigen te willen gaan scheiden, staat Merels wereld op z?n kop. Samen met haar jongere broer brengt de 15-jarige puber alles wat ze kan bedenken in stelling om deze voorgenomen scheiding te verijdelen. Het met veel humor en een vlotte pen geschreven familiedrama speelt zich af in een goed gesitueerd middenklassengezin. In vijftig korte hoofdstukken van drie bladzijden elk worden de maatregelen die Merel en in haar kielzog haar broer Jasper nemen in een soort feuilletonstijl beschreven. Aan dit debuut is te zien dat de schrijver zijn sporen al verdiend heeft als scenarioschrijver voor film en televisie. Het lilakleurige omslag toont een foto van een pubermeisje dat wat dromerig een plan aan het uitbroeden is. Normale druk. - J.H. Corts

mijn ouders gaan scheiden en ik dan

Swet, Jacqueline van - mijn ouders gaan scheiden en ik dan


Het doel van dit boek is jongeren te helpen bij een (dreigende) echtscheiding van de ouders bij praktische en emotionele vragen en problemen. Het biedt: herkenning, troost, begrijpen van zichzelf, manieren om situaties aan te pakken. Praktisch opgezet: behandeling van de vragen waar jongeren mee zitten in hoofdstukken. De nadruk ligt erop dat echtscheiding een probleem van de ouders is: het kind hoeft het niet op te lossen en is er niet de oorzaak van. Het moet zichzelf blijven en een eigen leven blijven leiden. Een groep jongeren heeft meegewerkt aan de totstandkoming van het boek: de eerste versie gelezen, vragen beantwoord en stukjes over hun leven geschreven. De auteur is orthopedagoge, psychologe en mediator. Haar ervaringen zijn in dit boek verwerkt. De tekst is aangevuld met praktijkvoorbeelden, verhalen van jongeren en enkele passende gedichten van Willem Wilmink. Voorzien van boekenlijst (fictie en non-fictie); lijsten met adressen en internetsites en verklarende woordenlijst. Een goed zelfhulpboek voor jongeren vanaf ca. 13 jaar die met echtscheiding te maken hebben; ook nuttig voor ouders. - Ineke Kop Jansen

van kwaad tot erger

Voigt, Cynthia - van kwaad tot erger


In dit (los te lezen) vervolg op 'Kwaaie meiden' (a.i. 97-33-255-0) worden de verdere belevenissen van Mikey en Margalo beschreven. Dit tweede deel gaat dieper in op de onderliggende emoties en gedachten van de twee hoofdpersonen. De ouders van Mikey gaan scheiden en daarom bedenken Mikey en Margalo van alles om de scheiding te voorkomen. Daarnaast speelt de verhaallijn van het meisje Gianette die nog "slechter" dan Mikey en Margalo blijkt te zijn. Herkenbare situaties en bijdehante uitspraken van de twee tieners zorgen regelmatig voor humoristische situaties. Een aantrekkelijk verhaal, helder en vlot geschreven, met veel inlevingsvermogen in de puberleeftijd. De omslag geeft een sc?ne weer waarin Gianette aan waarzeggerij doet. Wie denkt een griezelverhaal te pakken te hebben, komt dan ook bedrogen uit. Ruime bladspiegel en een goed formaat letter maken het prettig leesbaar. Voor jongeren (vooral meisjes gezien de hoofdpersonen) vanaf ongeveer 13 jaar. - Ingrid Bon.

anders

Hovland, Ragnar - anders


Wanneer de ouders van de 14-jarige Anders (ik-figuur) aankondigen dat ze gaan scheiden, pakt hij onmiddellijk zijn rugzak in en vertrekt naar het bos. Hij neemt daar zijn intrek in een verlaten woning en leidt vervolgens een soort kluizenaarsbestaan. Lang alleen is hij niet. Veel mensen weten hem toch nog te vinden en komen bij hem over de vloer: zijn beste vriend Tomas, zijn vriendinnetje Katrin en zijn jongere zusje. En dan is er nog de aan koffie verslaafde eigenzinnige bosbewoner Hilmar. Het experimentele verhaal zit vol verwijzingen naar de ?grote? literatuur die de jongere lezer wellicht ontgaan: Dickens, Robin Hood, de Bijbel. De jongere lezer leest een sprookjesachtig, tijdloos avontuur waarbij gegriezeld, gelachen en gehuild kan worden. De humor is van het subtiele soort. Het boek werd in Noorwegen bekroond met de belangrijke Kritikerprisen. Door het sprookjesachtige is het tijdloos, niet zomaar een kind-van-gescheiden-oudersverhaal. Vanaf ca. 13 jaar. - Laura Grootaarts-van Bergen

melinda

Willey, Margaret - melinda


De 15-jarige Melinda is het beu om zich aan te passen aan de wensen en zorgen van haar gescheiden ouders. Tijdens de zomervakantie logeert ze bij haar nicht Sharon en hoopt op haar steun, maar Sharon heeft het te druk met haar vriendje. Hulp krijgt ze van de overbuurjongen Paul, met wie ze veel praat. Gaandeweg de vakantie ontdekt ze zichzelf en weet ze zich te bevrijden uit haar onzekere positie door haar ouders met elkaar te confronteren. De levensvragen en het geworstel met onzekerheden zullen voor pubers herkenbaar zijn. De Amerikaanse achtergrond (o.a. met 16 jaar een rijbewijs en een telefoon op je kamer) werkt niet storend. Ondanks het makkelijke taalgebruik maken de vele gesprekken het verhaal traag en zwaar. Geen illustraties. Elk hoofdstuk eindigt met een blanco pagina. Harde omslag in hardpaars met op de voorkant titel- en auteursvermelding in witte onregelmatige letters en een schilderijtje van Melinda die naar haar nieuwe ik kijkt in een handspiegel. Voor jongeren vanaf ca. 13 jaar. - Monique Luijben.

max

Eggers, Dave - max


De ca. 10-jarige Max heeft problemen met mensen en zij met hem: zijn oudere zus negeert hem, zijn ouders zijn gescheiden en Max vindt de nieuwe vriend van zijn moeder waardeloos, leraren en buren begrijpen hem niet. Max reageert op alles heel impulsief en driftig. Wanneer hij op een keer zijn wolvenpak aantrekt, gaat hij te ver en ontvlucht het huis. Varend over zee belandt hij op een eiland met vreemde en grote monsters. Hij wordt hun koning en leert in die samenleving zichzelf beter kennen. De schrijver baseerde zijn roman op het prentenboek 'Max en de maximonsters' van Maurice Sendak; voor de verfilming ervan schreef hij het scenario*. Het boek is goed te lezen zonder het prentenboek te kennen. De schrijver toont begrip voor de onmacht van Max en voor zijn gedrag. Relaties en emoties krijgen veel aandacht. Het verhaal heeft aan het begin veel vaart; het ontwikkelt zich van een herkenbare realiteit naar een surrealistische samenleving waar de tijd en ook de verhaallijn eigenlijk stilstaan. Het taalgebruik is creatief en de stijl humoristisch; met name bij de beschrijving van de vele heftige sc?nes. De combinatie van realiteit met een bizarre fantasiewereld en een einde dat vragen op kan roepen, maken dit bijzondere boek niet voor alle kinderen toegankelijk. Vanaf ca. 13 jaar. - Drs. A. ten Bruggencate

gebroken soep

Valentine, Jenny - gebroken soep


Rowan (15, ik-figuur) leidt een ongewoon leven in hartje Londen. Haar oudere broer Jack is verongelukt, haar vader verliet het gezin en haar moeder is zwaar depressief. Rowan zorgt noodgedwongen alleen voor haar zusje van zes. Op een dag geeft een onbekende jongen Rowan een fotonegatief, dat ze volgens hem heeft laten vallen. Rowan weet nergens van, maar wanneer zij het negatief aanneemt en laat ontwikkelen, blijkt het een foto van haar broer Jack te zijn. Zij gaat op zoek naar de jongen die het haar gaf. Deze zoektocht geeft haar bestaan een nieuwe wending. Ondanks de zware thematiek slaagt de auteur erin met haar humor, vlotte pen en heldere stijl een prettig leesbaar verhaal te maken, waarin de nogal onconventionele personages leren omgaan met verlies, liefde, vrijheid en verantwoordelijkheid. Het is een hoopgevend en romantisch verhaal dat met vaart wordt verteld en enkele verrassingen in petto houdt. Haar debuut 'Op zoek naar Violet Park'* werd bekroond met de Guardian Children?s Fiction Prize en ook dit boek is genomineerd voor een belangrijke Engelse jeugdboekenprijs. Vanaf ca. 14 jaar. - Anja van Geert

engel in rood

Van Erkel, Gerda - engel in rood


Een in de ik-vorm geschreven verhaal over de in Antwerpen wonende 17-jarige Senne. Zijn verliefdheid op Noor is wederzijds. Zij stelt hem echter een ultimatum: drie maanden moet hij zijn agressie en driftbuien beheersen. Daarna mag hij haar zoenen en misschien meer. Senne wordt zwaar op de proef gesteld. Hij worstelt met zijn thuissituatie: voortdurend ruzi?nde ouders, een depressieve en agressieve vader (voorbeeld), uiteindelijke echtscheiding en de dood van zijn opa. Noor staat hem in zijn gevecht met de wereld trouw bij: als een engel. Een realistisch geschreven verhaal. Het vrijmoedig taalgebruik rond items als seks en dood geeft het verhaal een volwassen karakter. Voor ervaren lezers vanaf ca. 14 jaar. - Greetje Hoff

mijn ouders zijn gescheiden

Stoorvogel, Maria - mijn ouders zijn gescheiden


Dit boekje laat jonge mensen van vijftien jaar en ouder zien wat het voor een jongere betekent als zijn ouders gaan scheiden. Welke verwarrende gevoelens dan optreden, welke invloed de scheiding heeft op je geloof, wel of niet moeten kiezen tussen vader en moeder, wat als er een nieuw partner komt, en allerlei zaken en vragen meer die het leven van een jongere dan kunnen beheersen, komen aan de orde. Naast korte opmerkingen van de auteurs komen de jonge mensen zelf met eigen ervaringen en doorleefde gevoelens aan het woord. In een laatste hoofdstuk worden praktische tips en adviezen gegeven die willen helpen om met het echtscheidingsproces om te gaan. De schrijfsters geven zo nu en dan blijk van hun christelijke achtergrond. - Ds. Jenno Sijtsma

2 ouders apart

Put, Els - 2 ouders apart


In het boek staan interviews met kinderen en jongeren van wie de ouders gaan scheiden, gescheiden leven of gescheiden zijn. Persoonlijke belevingen worden per item toegelicht met verklaringen en tips; dit steeds uitgaande van de ervaringen van de kinderen en jongeren. De verschillende aspecten van deze ervaringen worden apart behandeld, zoals school, vrienden en wonen. Als slot wordt de juridische kant van de scheiding voor de kinderen uitgelegd, aangevuld met hulpverleningsmogelijkheden met adressen en telefoonnummers. Tevens een lijst van aanbevolen boeken. In grijze kaders worden in het boek fasen van verwerking van de scheiding uitgelegd en samenvattingen gegeven. Helaas ontbreekt een trefwoordenregister. Bestemd voor jongeren vanaf ca. 15 jaar en voor ouders en hulpverleners die met deze materie te maken hebben. - C. Oranje-Timmerman

mijn familiespel

Agopian, Annie - mijn familiespel


Het simpele leven met vader, moeder en hond verandert totaal als beide ouders een nieuwe partner vinden. Andere familie, andere huisdieren en een nieuwe baby. De hoofdpersoon uit dit vierkante prentenboek, de zoon, probeert de veranderingen op een rijtje te zetten, door het allemaal als een spel te beschouwen, met regels die je kunt veranderen. Hij maakt spelkaartjes van alle gezinsleden die door het hele boek terugkomen. Het onderwerp van een nieuw samengesteld gezin wordt zo met de nodige humor, maar wel serieus bekeken. Strekking: het is een kwestie van geven en nemen. Gescheiden ouders kunnen samen met hun kinderen dit boek bekijken. Veel situaties zijn herkenbaar en nodigen uit tot praten. De opzet van een spel is, zeker in het laatste gedeelte, wat gekunsteld en zal niet altijd begrepen worden. De tekst in wat slordige schrijfletter is summier. De illustraties zijn wisselend van formaat en afgedrukt op een geel/groene achtergrond. De stripachtige figuurtjes, getekend met kleurpotlood, zijn speels en vrolijk, maar wat kinderlijk. Samen lezen vanaf ca. 7 jaar. - Marijke van Dijk

altijd prijs!

Wilson, Jacqueline - altijd prijs!


Na de scheiding van haar ouders woont Lola - Lolly voor vrienden - in het weekend bij haar vader en helpt ze wat mee in zijn (eet)café. Doordeweeks verblijft ze bij haar moeder, vriend Steve en haar halfbroertje. Maar als het gezin wegens Steves werk zes maanden in Australië gaat wonen, moet Lola beslissen of ze meegaat of niet. Moeilijk, want ze kan beide ouders niet missen! Alhoewel Lola heel wat voor haar kiezen krijgt, weet ze zich er dapper doorheen te slaan, dankzij echte vriendschap. Inlevend, met vaart en humor geschreven, breed uitgesponnen verhaal met veel levendige dialoog en zoetsappigheid (moppie, schat van me, Lollypopje, suikerspinnetje). Het boek verhaalt in de ik-vorm de onzekere gevoelens, wegens pesterijen, van een eenzaam meisje dat haar best doet erbij te horen. Met goed getroffen zwart-wittekeningetjes tussen de tekst. Inclusief lijstjes in de stijl van en met aanbeveling door Francine Oomen. Een spannend boek dat je leest met een lach en een traan. In de Engelse uitgave, getiteld 'Candyfloss', heet de hoofdpersoon Floss. Voor lettervreters vanaf ca. 9 jaar. - J.H.J.B. Boelens

gek van een eiland

D'Haene, Koen - gek van een eiland


De vader van Wout is enige tijd geleden vertrokken. Zonder echt aanwijsbare reden, lijkt het. Wout en zijn moeder slaan zich door het vaderloze tijdperk heen door allerlei dingen samen te ondernemen. Zo ook een vakantie naar Terschelling. Maar de kennismaking met de vreemde buurvrouw en haar beeldschone dochter zet allerlei verhoudingen in een ander daglicht. Er ontstaan spanningen, er groeit een liefde. En de natuur is soms levensgevaarlijk. Ook al zegt ze dat ze dat niet doet, moeder vult het leven van Wout compleet in. Het is dat verstikkende dat je medelijden met de hoofdpersoon doet krijgen. De verhouding tussen buurvrouw en dochter is gewoon eng. Volwassen worden, een eerste liefde, graag alleen zijn, je geen raad met jezelf en je gevoelens weten; er komt veel aan de orde. Het verhaal heeft krachtige natuurbeschrijvingen en een open einde. De Vlaamse schrijver maakt gebruik van sagen en legenden rond de wadden. Het omslag is weinigzeggend. Deel uit de serie 'Lekker Lezen', volgens de uitgever snel, echt en (ont)spannend. Vanaf ca. 12 jaar. - D.J. Hoenink

hoe overleef ik mijn vader? (en hij mij!)

Oomen, Francine - hoe overleef ik mijn vader? (en hij mij!)


Rosa gaat met haar vader op vakantie naar Marokko. Ze heeft hem na de scheiding weinig gezien. Gelukkig mogen Jonas, Noa en Sascha ook mee. De vakantie begint aarzelend en stroef, maar dat verandert als vader in het ziekenhuis wordt opgenomen. Daar heeft Rosa eindelijk een goed gesprek met hem. Hierna groeien Rosa en haar vader naar elkaar toe en breekt het ijs definitief. Dertiende, onafhankelijk te lezen deel uit de populaire serie 'Hoe overleef ik' (HOI). Het boek met 27 hoofdstukken is geschreven in de bekende stijl die we van de schrijfster gewend zijn. Dat betekent vlot en modern taalgebruik met snelle dialogen en uitgeschreven e-mails. Boven ieder hoofdstuk staat een zwart-witillustratie die al iets van de inhoud prijsgeeft. Herkenbaar voor veel lezers voor wat betreft de verhouding met hun eigen vader. Met name de situaties rondom scheidingen zijn treffend beschreven. Op het vrolijke, oranje, serieomslag staan de vijf hoofdpersonen met een volgepakte auto in de woestijn. Achterin een e-mailwisseling waarin de schrijfster aan Rosa vertelt dat dit het laatste HOI-boek in deze vorm is. Vanaf ca. 13 jaar. - Stefan Rovers

mijn ouders gaan scheiden. En ik dan?

Swet, Jacqueline van - mijn ouders gaan scheiden. En ik dan?


De orthopedagoge en psychologe beschrijft in twintig hoofdstukken allerlei problemen rond echtscheidingen. Voor kinderen geldt: ouders blijven altijd je ouders, ook na een scheiding. In tekstkaders staan veel vragen en de antwoorden die kinderen van gescheiden ouders daarop hebben gegeven. In vele gevallen gaat het over stiefouders en ex-vaders of -moeders. Opa's en oma's en andere familie kunnen ook een rol spelen na een scheiding; tussen kleinkinderen en grootouders kan een omgangsregeling worden vastgesteld. In Nederland worden Eigen Kracht-conferenties gehouden, ook bij echtscheiding: een eigen bijeenkomst voor kinderen die behoefte aan hulp hebben en dan zelf mogen bepalen van wie. Veel praten is voor de kinderen en ouders erg belangrijk. Een goed boek voor ouders die gaan scheiden en hun kinderen. In vergelijking met de eerste druk is de tekst aangevuld met enkele nieuwe voorbeelden en hier en daar wat veranderd en verduidelijkt. Vanaf ca. 13 jaar. - G. Timmerman

voor altijd bestaat niet

Kreslehner, Gabi - voor altijd bestaat niet


De ouders van de 15-jarige Charlotte (ik-figuur) gaan onverwacht scheiden omdat haar vader een verhouding heeft met zijn secretaresse. Charlotte en haar broertjes trekken met hun moeder tijdelijk bij hun oma in. Als haar vaders vriendin zwanger blijkt, gaat Charlottes moeder - nogal hals over kop - bij haar nieuwe vriend wonen, om een paar maanden later te besluiten ook daar weer weg te gaan. Charlotte, zelf verliefd op de nieuwe klasgenoot Carlo, kan met haar gevoelens nergens terecht. Op een bijna terloopse manier wordt beschreven wat Charlotte meemaakt. Ten einde raad volgt ze haar vriendje, die de zomervakantie bij zijn Italiaanse familie doorbrengt. Ze moet even afstand nemen. Charlotte is een pittige meid, die niet voorbarig conclusies trekt en ook haar ouders hun geluk gunt. Minpunt is dat de vertaling niet echt soepel loopt en het Duitse origineel er hier en daar doorheen schemert. Toch een fijne leeservaring, voor een brede groep lezers vanaf ca. 13 jaar. - W. van der Pennen-Schleicher